De VKAJ-afdeling (Vrouwelijke Katholieke Arbeidsjeugd) in Heist blijkt tijdens de oorlog bijzonder actief te zijn geweest in het organiseren van vrijetijdsbesteding voor jonge meisjes, vooral uit vissers- en arbeidersmilieus. Het dagboek staat dan ook bol van beschrijvingen van bijeenkomsten met dans, zang, toneel, spel, turnen en wandelingen. Opvallend is dat het begrip “ontspanning” al op de eerste pagina’s expliciet in het programma is opgenomen—een duidelijke aanwijzing van het belang dat eraan werd gehecht.
Die activiteiten waren meer dan louter tijdverdrijf. In een context van schaarste, onzekerheid en dreiging boden ze een noodzakelijke uitlaatklep: een manier om de harde realiteit van de oorlog even op afstand te houden. De VKAJ vervulde zo een belangrijke sociale rol door jonge vrouwen samen te brengen en hen een gevoel van gemeenschap en houvast te geven.
In Heist kreeg dit bovendien een specifieke invulling. Veel meisjes werkten in de zogenaamde 'Mattenfabriek', waar camouflagenetten werden vervaardigd voor de Duitse Atlantikwall—werk dat hen moest vrijwaren van verplichte tewerkstelling in Duitsland. Tegen die achtergrond krijgt het dagboek een extra dimensie: het documenteert niet alleen ontspanning, maar ook hoe deze verweven was met de dagelijkse realiteit van arbeid en bezetting.
Het dagboek werd vanaf 1943 bijgehouden door Vé Desmedt, een jonge leidster binnen de VKAJ, die het overnam van een voorgangster en verder aanvulde tot haar vertrek uit Heist in 1944. Het dagboek werd bewaard door haar zoon Karel Osstyn, die het recent aanmeldde bij Archiefpunt in het kader van het project Oorlogsdagboeken.
---
Archiefpunt is een landelijke dienstverlenende organisatie die zich richt op privéarchieven en -collecties in Vlaanderen en Brussel. Deze archieven, afkomstig van personen, families en privaatrechtelijke instellingen, vormen een belangrijk deel van ons cultureel erfgoed maar worden vaak over het hoofd gezien, verloren of vernietigd. Archiefpunt is opgericht om hierin verandering te brengen en sensibiliseert over het belang van het behouden van deze archieven. Door praktijkondersteuning te bieden op het gebied van digitalisering, inventarisatie en bewustzijn draagt Archiefpunt bij aan het behoud van ons collectieve geheugen. Met dit project wil Archiefpunt specifiek het belang van oorlogsdagboeken onder de aandacht brengen vanwege hun uitzonderlijke waarde als bronnen voor onze geschiedenis.
Naar de website van Archiefpunt
