Anarchistisch Manifest aan het Mechelsche Volk
Pamflet, 1894. (SAM, Modern Archief, V 390/2, verkiezingsdrukwerk, 1894)
De strijd voor het algemeen stemrecht aan het einde van de 19e eeuw verliep vaak heel woelig, ook binnen de socialistische beweging. Zo konden anarchistische dissidenten zich niet altijd vinden in de compromisaanpak van de leiding van de BWP.
In 1893 kende dit anarchistisch verzet een hoogtepunt in een aantal Vlaamse steden. Onder meer in Antwerpen en Gent was de revolutionaire beweging van korte duur, maar in Mechelen bleek ze standvastiger. Enigszins verrassend groeide de Dijlestad uit tot een broeihaard van het anarchisme in Vlaanderen.
Het kon daarbij rekenen op een harde kern van vakbondsmilitanten binnen de Mechelse meubelnijverheid, met name bij de stoelenmakers. In de aanloop naar de verkiezingen van 1894 probeerden de Mechelse anarchisten de kiezers te overtuigen met onder meer een voordracht ter herdenking van de bloedig neergeslagen Commune van Parijs in 1871.
Vrouwen in de Mechelse stoelmakerij, eind 19e eeuw
(Regionale Beeldbank, SME001005296, bekijk online)
De stoelmakerij was zeer typisch binnen de Mechelse meubelnijverheid. Het vlechten van de stoelzittingen uit stro was werk dat vaak door vrouwen werd gedaan en grotendeels thuis gebeurde.
De Mechelse stoel was een goedkoop, maar degelijk massaproduct. De lage kostprijs gaf echter vaak aanleiding tot wantoestanden voor de arbeiders, zoals verplichte betaling in natura, bijvoorbeeld met brood.
Bekijk de beelden van dichterbij
Meer over de anarchistische beweging in Mechelen
- Jan Moulaert, Rood en zwart, De anarchistische beweging in België, 1880-1914, Leuven, 1995
- Dirk Wouters, De Mechelse anarchisten (1893-1914) in het kader van de opkomst van het socialisme, s.n., 1981
---
Het Stadsarchief Mechelen is het centrale historische documentatiecentrum van Mechelen en de bewaarplaats van het archivalische erfgoed. Als stadsdienst verzamelt en bewaart ze documenten over de stad, de regio en haar inwoners en maakt ze toegankelijk voor het publiek.
Naar de website van Stadsarchief Mechelen
