Op 28 november 2002 stemt de Senaat in met de openstelling van het huwelijk voor personen van hetzelfde geslacht: 46 senatoren stemmen voor, 15 tegen en 4 onthouden zich. Enkele maanden later, op 30 januari 2003, keurt ook de Kamer van Volksvertegenwoordigers het homohuwelijk definitief goed met 91 stemmen voor, 22 tegen en 9 onthoudingen. Dat het wetgevend traject start in de Senaat, houdt verband met het feit dat de regering in mei 2002 haar oorspronkelijke wetsontwerp had ingetrokken. De Commissie voor Justitie in de Kamer kampte met een overvolle agenda, terwijl de openstelling van het huwelijk voor premier Guy Verhofstadt (VLD) tot de beleidsprioriteiten behoorde.
In de Kamer stemmen de Vlaamse christendemocraten grotendeels vóór, omdat het wetsvoorstel het homohuwelijk loskoppelt van de kwestie van adoptie door homo’s en lesbiennes. Bij de Vlaamse liberalen stemt in januari 2003 iedereen voor, met uitzondering van één onthouding van Jef Valkeniers. De socialistische en groene fracties steunen het voorstel unaniem. Bij de Franstalige liberalen lopen de stemmingen uiteen. Ondanks deze interne verdeeldheid binnen de liberale familie over het politieke belang van ethische thema’s, kan de paars-groene regering-Verhofstadt met een sterk palmares op het vlak van ethische vernieuwing naar de verkiezingen trekken. Tijdens de legislatuur van Verhofstadt I (1999–2003) worden immers ook de antidiscriminatiewet en de euthanasiewet aangenomen.
In de verkiezingscampagne profileert de VLD zich met een opvallende affiche waarop twee mannen te zien zijn, vergezeld van de slogan ‘In dit land kan je weer jezelf zijn’. Na de verkiezingen van 18 mei 2003 vormt de liberale familie opnieuw de grootste politieke stroming van het land. Liberalen en socialisten vormen opnieuw een paarse coalitie onder leiding van Guy Verhofstadt. Onder de regering-Verhofstadt II volgen bijkomende hervormingen, waaronder een adoptieregeling voor partners van hetzelfde geslacht en een wettelijke regeling voor transgenderpersonen.
De openstelling van het huwelijk staat symbool voor de juridische gelijkberechtiging van LGBTQ-koppels. In 2003 wordt België, na Nederland, slechts het tweede land ter wereld waar mensen van hetzelfde geslacht kunnen huwen voor de burgerlijke stand. Vanuit dit gegeven volgt reeds op 24 januari 2004 een bijkomende stap, wanneer een omzendbrief van minister Laurette Onkelinx het ook mogelijk maakt om in België te huwen met een partner uit een land dat het homohuwelijk zelf niet erkent. Intussen is het homohuwelijk ingevoerd in het merendeel van de lidstaten van de Europese Unie. Tegelijk blijven LGBTQ-personen wereldwijd geconfronteerd met discriminatie en zelfs vervolging op basis van hun seksuele geaardheid of genderidentiteit.
De invoering van het homohuwelijk weerspiegelt een expliciete ethische keuze om gelijkheid en respect voor de LGBTI+-gemeenschap centraal te plaatsen in wetgevend werk. In de daaropvolgende jaren zetten de Belgische overheden verdere stappen om gelijke rechten voor de LGBTI+-gemeenschap te verwezenlijken. Sinds 2006 kunnen koppels van hetzelfde geslacht kinderen adopteren. Zowel in 2006 als in 2018 worden de procedures versoepeld voor transgenderpersonen om hun officiële geslachtsregistratie te laten aanpassen. Ook symbolisch krijgt deze evolutie erkenning met de opname van het homohuwelijk in de Canon van Vlaanderen in 2023.
---
Liberas is het centrum voor de geschiedenis van het vrije denken en handelen.
