*Hier tekst, letterlijk overgenomen, in briefvorm met enkele externe links (beter niet doen, je bent weg van de website)

Beste mevrouw, 

Oorspronkelijk dacht ik dat het Oorlogsdagboek van de VKAJ Heist-aan-zee, bijgehouden door mijn moeder Vé Desmedt, niet helemaal beantwoordde aan wat Brood & Rozen precies in gedachten had. Na uw mail van 16 december aan Victoria begreep ik beter wat het begrip “ontspanning in oorlogstijd” in ruimere zin inhield. Als ik het dagboek in kwestie opnieuw bekeek, merkte ik dat de VKAJ van Heist in de oorlog een  jeugdgroepering was die heel veel energie stak in vrijetijdsbesteding. Toegegeven, het ging niet meteen over kunst, literatuur of onderwijs, maar het hele dagboek zit propvol beschrijvingen van feestelijke bijeenkomsten, met dans, zang, theater, spel, clubjes, turnen, wandelingen e.d.m.. Op de eerste pagina’s van het dagboek staat het woord “ontspanning” trouwens in het programma ingebeiteld. Ik had daar nog geen foto's van gemaakt, die voeg ik hier voor de volledigheid toe.

Ik hoef u ongetwijfeld de VKAJ-beweging die onder de bezetting floreerde niet voor te stellen. In Heist was de afdeling erg begaan met de jonge vissers- en arbeidersmeisjes die, om niet verplicht in Duitsland tewerkgesteld te worden, konden gaan werken in “De Mattenfabriek”, waar ze camouflagenetten maakten die het Duitse leger langs de hele Europese Atlantikwall gebruikte. Dat gebeurde als ik me niet vergis in de Vissersschool van Heist (waar nu de plaatselijke kringwinkel gevestigd is). Je kunt de Kajotsters een erg stichtelijk, katholiek initiatief noemen, maar toen vulde de beweging ongetwijfeld een leemte en beantwoordde ze ook wel aan een behoefte, namelijk samen de ellende van de oorlog even aan de kant zetten. Hieronder een paar interessante links over de Matten en de VKAJ:

https://heykenniscentrum.be/geschiedenis/heemkundige-teksten/119468-de-matten-katrien-verbouw-gesprek-met-zenobie-knockaert-2012-01

https://nl.wikipedia.org/wiki/Kristelijke_Arbeidersjongeren

Mijn moeder, die het dagboek in 1943 van een voorgangster overnam en daarna vrijwel in haar eentje vulde, was leidster tot ze verhuisde naar Brugge in 1944( en later naar Oostende). Ze was de dochter van de hoofdonderwijzer van de gemeentelijke jongensschool van Heist, waar nu het museum Hey gevestigd is. Hieronder nog een brief met een korte beschrijving van de kajotsters van Heist.
 

Fotogalerij Archiefpunt