De jaarlijkse bijeenkomst van het internationale netwerk voor sociaalhistorici IALHI dit jaar in Helsinki is succesvol afgesloten, met onder meer nieuwe statuten en een conferentie die de blik naar het Zuiden richtte.

De International Association of Labour History Institutions (IALHI) kwam van 7 tot 10 september 2016 reeds voor de 47e keer bijeen voor haar jaarlijkse conferentie. Dit jaar waren we te gast bij onze collega's van de Finnish Labour Archives (Työväen Arkisto) in Helsinki. Meer dan zeventig deelnemers uit vier continenten hadden de weg gevonden naar het hoge noorden. Voorzitter Geert Van Goethem kon een aantal opmerkelijke verwezenlijkingen voorleggen aan de General Assembly. Zo had de associatie nieuwe statuten opgesteld die unaniem werden goedgekeurd en zorgde de aanwerving van een eerste administratieve kracht, grotendeels op initiatief van het IISG en van Amsab-ISG, meteen voor een positief effect op de tanende ledencijfers.

De eerste conferentiedag was gewijd aan de voorstelling van internationale projecten en nieuwe initiatieven. De internationaal gerenommeerde Finse politicus en historicus Erkki Tuomioja kwam het recent opgerichte netwerk Historians Without Borders voorstellen, dat overal ter wereld druk wil uitoefenen wanneer representaties van het verleden worden misbruikt, denk bijvoorbeeld aan de Franse wet over de Armeense genocide of aan de toeëigening van de opstand van 1956 door de huidige Hongaarse regering. Verschillende IALHI-leden presenteerden hun nieuwste projecten. Amsab-ISG deed zijn duit in het zakje met de voorstelling van de internationale onlinekaart en databank over Volkshuizen in Europa. Het thema van de volkshuizen is duidelijk springlevend: tientallen congresgangers klampten ons achteraf aan met informatie over onderzoekers, publicaties, databanken en zelfs netwerken over historische volkshuizen. Wordt vervolgd.

De tweede conferentiedag behandelde een breder thema dat openstond voor externe bezoekers. Dit jaar ging het over Heritage of Social Movements in a Global Perspective: Collecting and Preservation of Sources. Het was een bijzonder rijkgevuld programma. De eerste keynotespeaker nam ons mee naar Namibië. Het was een onderzoekster opgevallen hoezeer de bijdrage van vrouwen aan de revolutie uit de nationale geschiedenis was weggeschreven. We werden meegenomen op een indringende en vaak emotionele tocht doorheen het Afrikaanse platteland. Dr. Ellen Namhila had jarenlang een voor een de revolutionaire voorvechtsters opgezocht in hun dorpen, waar ze vaak waren achtergebleven, gemarginaliseerd, vergeten en overlevend in bittere armoede. Ook methodologisch was dit een heuse eyeopener, want om de mondelinge getuigenissen te kunnen loskrijgen moest de onderzoekster vaak gaan inwonen bij de getuigen om hun vertrouwen te winnen. Hier volstond het niet om een vraag te stellen en simpelweg het antwoord te noteren: "You have to ask and keep repeating the questions. The first time they do not know you, they say nothing happened. Only after months when you get their trust you get answers. Sometimes you have to ask four times, five times, only after that you start getting answers." Presentaties uit Nepal, Zwitserland, Japan, Duitsland, Frankrijk en de VS diepten de globale benadering nog uit.

De conferentie werd op de derde dag afgesloten met een bezoek aan het Lenin Museum in Tampere, de plaats waar Lenin in ballingschap tijdens de Eerste Wereldoorlog zijn revolutie voorbereidde en ook voor het eerst kennismaakte met de man die later Stalin zou genoemd worden, met andere woorden – als  we onze Finse gastheren mogen geloven – de plek waar de Sovjet-Unie werd uitgevonden. Alle gekheid op een stokje, het Lenin Museum toonde een bijzonder fraai voorbeeld van een museum dat na 1989 inhoudelijk in de problemen was geraakt maar na een grondige renovatie en herstructurering opnieuw de band kon aanhalen met een breed en jong publiek. Een aanrader mocht u ooit in de buurt passeren.

Illustratie – Tijdens de Board meeting, voorzitter Geert Van Goethem tweede van rechts

Illustratie – Tijdens de conferentie

Illustratie – Keynotespeaker Ellen Ndeshi Namhila (Namibië)

Illustratie – Ontvangst in het stadhuis van Helsinki

Illustratie – Groepsfoto

Illustratie – Bezoek aan het Lenin Museum in Tampere, rondleiding door museumdirecteur Kalle Kallio, derde van links

Illustratie – Onze Finse gastheer Petri Tanskanen op stap met enkele Russen